Mijn naam is Wim Ronhaar en ik vis al 10 jaar op karper.

Het vissen met de boilie, is dat nog wel zo verstandig? Het is raar maar ik heb dit jaar nog alles met brood gevangen. Sinds er dressuur op verschillende wateren heerst, werkt de boilie toch niet meer zoals voorheen. Veelal komt het toch door veel te veel voeren met dit ronde balletje. We horen dat er ergens in een put of kanaal een 30 ponder rond zwemt en wat doen de meeste vissers, massaal het water bevissen. Eigenlijk helemaal niet zo erg als er maar met mate gevoerd wordt.

Ik heb jaren hier op het Twentekanaal in Almelo gezien hoe het ging. Er werd in plaats van een kilo gewoon 3 tot 6 kilo gevoerd op een dag. Een Duitser was zo gek en begon met het voeren van 25 kilo maïs! De vis is met een paar weken uit gekeken en als het ware overvoerd. Maar gewoon stug blijven zitten en voeren, met als resultaat, niet meer vangen. Hoe kan het? De vis raakt in de stress en gaat dan vaak over op natuurlijk voedsel. Toch is er dan nog een manier om ze in dit soort situaties te pakken te krijgen.

We nemen een penhengel, verrekijker een zak brood en een schepnet mee. Wanneer het zonnetje mooi op het water staat, verblijven karpers vaak aan het wateroppervlak. Met name in de zomermaanden is dit het geval. Op een winterdag kan dit ook het geval zijn maar moet je het vaak van geluk hebben. Als je gezien hebt waar de karper zit, dan ga je eerst een paar stukjes brood voeren. Niet gelijk die korst met je haak erin want vaak vang je ze dan gelijk en zullen ze niet zo snel meer terugkomen wanneer er meerdere karpers op de plek zitten. Laat ze even azen zodat ze weten dat er wat te halen valt.

Vaak zie je dat er ook gebruik wordt gemaakt van witte lijnen. Ik raad aan om een groene of bruine lijn te gebruiken, aangezien deze minder opvalt. Dit in combinatie met een haakje maat 6 of 8 werkt perfect. Je kunt vissen met een onderlijn maar met een haak direct aan de hoofdlijn bevestigd wil ook prima. Bij ons op de parkvijver zit leuke vis. Karpers van groot tot klein, alles zwemt er eigenlijk wel. Mijn eerste visdag dit jaar was in maart. Het was een mooie zonnige dag, beter kon dus volgens mij niet. Er waren ook veel eenden en dat is niet altijd zo prettig bij het korstvissen. Wanneer de eenden het brood wegpikken, dan zul je al snel merken dat de karper ook weet dat er wat te halen valt.

Al snel kwam nummer 1 er aan de haak, een schitterend gevecht van 20 minuten resulteerde in een hele mooie 20 pond schubkarper, mijn dag kon dus niet meer stuk! Later heb ik er deze dag nog 2 bij gevangen. Een paar weken later ben ik er weer eens wezen kijken. Er zaten een viertal jongens aan de overkant met in totaal 8 hengels, allen beaasd met het beroemde ronde balletje, de boilie. Helaas speelde de dressuur op dit water al een jaar of 2. Ook weer overvoerd, zonde van zo’n mooie vijver! Ik viste weer stug met mijn korstje op dit water en ik zag ze kijken en denken “met de korst in april?”.

Jawel, want het was al direct hangen! 2 Stuks in nog geen 10 minuten tijd!

Molens

Nu hebben we onszelf een geschikte hengel aangeschaft, maar dan ben je er nog lang niet. Natuurlijk heb je een molen nodig. Dit is de laatste tijd een zeer dankbaar onderwerp voor de visbladen, omdat het een onderdeel is dat altijd aan veranderingen onderhevig is.

Vooral de zogenaamde baitrunners (molens met een dubbel slipsysteem). De baitrunner stel je in zodat als de karper van je wegzwemt geen weerstand heeft. Hierdoor kun je dus gerust gaan slapen zonder dat je hengel uit de steunen wordt getrokken tijdens een run (wanneer een karper het aas tot zich neemt en zich "prikt" aan de haak). Als je de hengel eenmaal opgepakt hebt dan draai je simpelweg een kwartslag aan de slinger en de werkelijke slip (de gevechtstand) is geactiveert. Deze slip staat dusdanig afgesteld dat de vis maar met moeite weg kan komen. De instelling van de slip is dus zodanig dat het bijna het uiterste van het materiaal vergt. Hier is dus het evenwicht tussen hengel en lijn voor nodig. De molens moeten dus over een uitstekende slip beschikken, zodat wanneer je de slip erg zwaar hebt afsteld, hij ook daadwerkelijk op het goede moment in werking treedt, en niet blijft hangen of hapert, dit zal namelijk onvermeidelijk lijnbreuk tot gevolg hebben.

Ook molens kunnen zeer goed op beurzen en kortingsdagen worden gekocht. Op de molen hoort natuurlijk een lijn. De lijn die ik prefereer is gewoon nylon. Ik gebruik zelf softsteel van Fox, omdat hierin ook het evenwicht weer is terug te vinden. Namelijk tussen de rek en de breeksterkte. De gemiddelde dikte is 30/00 (0.3 milimeter) doorsnee. Dit is de meest gebruikte lijndikte die ik ook gebruik. Ook kun je kiezen voor een gevlochten lijn, in de vissersmond "Dyneema" genoemd. Dit bestaat uit een aantal hele dunne maar zeer sterke en trekvaste vezels die in elkaar zijn gedraaid (gevlochten). Deze lijn heeft als kenmerk dat hij zeer weinig tot geen rek heeft. Let er wel op dat als je van plan bent dyneema aan te schaffen je van te voren informeerd of je hengels er wel geschikt voor zijn.

Dyneema schuurt namelijk een gewoon oog (ring) op je hengel doormidden als je er lang mee vist. Ogen die wel geschikt zijn voor dyneema zijn de zogenaamde SIC of hardchrome ogen, dus pas op met het gebruik van dyneema. Aan de lijn komt natuurlijk lood en een haak te zitten. Karpervissers gebruiken hiervoor vaak aparte ondelijnen vervaardigd van meestal een speciaal onderlijn materiaal. Dit is een zeer sterk en schuurvast materiaal.

De onderlijn montage heet in de vissersmond een RIG. Tegenwoordig zijn rigs een van de meest besproken onderdelen van het karpervissen. Ik vind dit persoonlijk een beetje dom, want waarom is nieuw altijd beter? Hoe simpeler hoe effectiever geldt bij mij. Waarom word er toch zo veel aandacht aan besteed, en waarom vist men elke keer weer met een andere montage? Ik heb 3 jaar lang, met veel succes, met simpele rigs gevist, en het bevalt mij nog steeds op de meeste wateren. Er zijn uiteraard verschillende soorten. De zelfhaak methode is een van de meest simpele rigs. De rig is niets anders dan een stukje onderlijn (meestal een soepele gevlochten onderlijn) met een haak en een hair (een lusje onder de haak waar het aas aan komt te hangen. Dit is eigenlijk de oervorm van onze rigs. Hij is zo simpel en effectief dat hij na een korte gewenningsperiode massaal gebruikt werd. De zelfhaak methode is niet meer weg te denken uit de moderne karpervisserij. Bijna iedereen gebruikt ze. Maar langzamerhand worden wateren zoveel bevist door de sterke groei van het aantal karpervissers, dat er op een gegeven moment dressuur optrad. Toen is men aan het denken gezet en zijn er veel veranderingen opgetreden bij de simpele rig.

De stiffrig is een rig die zich anders gedraagt dan een normale rig, omdat hij van ander materiaal is gemaakt. Deze rig bestond al lang voor de hierboven beschreven "standaartrig" die bijna altijd is gemaakt van soepele gevlochten onderlijnmateriaal. Deze lijn bestond vroeger nog niet. Toen werd er nog gewoon met stugge nylonlijn gevist. De tegenwoordige stiffrigs zijn er voor de zogenaamde dressuurwateren. Hij is zo gemaakt dat de vis de haak niet makkelijk kan lossen. Dwz dat als de vis het aas eenmaal heeft genomen, hij de haak zeer moeilijk meer uit zijn bek kan krijgen. Dit komt door de stugheid van het materiaal. Hij kan eigenlijk niet meer uit de bek vallen. Als de vis zijn bek los doet blijft het aas in de bek omdat de lijn dus zo stug is. Deze tactiek wordt vaak gebruikt op dressuurwateren waar de vissen het klappen van de zweep allang kennen. Deze vissen zijn dan ook bijna altijd de veroorzakers van de zogenaamde schijnaanbeten. Ze pakken het aas op, ruiken onraad en laten het weer los, maar dat kan dus bijna niet meer met de stiffrig. Dus als de vis het aas eenmaal heeft gevonden, neemt hij het aas, ruikt onraad, doet zijn bek los (zodat normalerwijze het aas eruit zou vallen) en zwemt dan weg, dan zal hij/zij alsnog gehaakt worden en op de vlucht slaan zodat hij alsnog een run verooorzaakt waarop de visser de vis zonder gekke dingen zal kunnen landen.

Bij wijze van experiment heb ik ooit eens met een paar malen de verschuifbare rig gemaakt. Hiermee kun je bijvoorbeeld met verschillende soorten en maten aas vissen.

Zo kun je met dezelfde onderlijn met 5 stukjes mais vissen of met een 10 mm boilie zonder dat de boilie dan een aantal centimeter onder de haak hangt. Het werkt erg gemakkelijk. Ook heb je scharnierende rigs. Deze staan als het ware op de bodem zodat er geen karper meer omheen kan. Ze bestaan meestal uit 2 boilies en worden (omdat ze bovenop elkaar staan) de snowman rig genoemd.

De laatste boilie op de hair is dan een drijvende boilie die het drijfvermogen heeft om recht boven de andere te gaan staan. Door het kneedbaar lood blijft de rig netjes op de bodem staan en zweeft hij niet naar de oppervlakte door het drijfvermoden van de drijvende boilie. Deze rig is niet geschikt voor sterke stroming omdat hij dan teveel gaat bewegen. Aan de haak (eigenlijk onder) hoort natuurlijk een aasje te zitten. Deze zijn er tegenwoordig te kust en te keur te koop.

Het meest worden tegenwoordig de boilies gebruikt. Ook partikels zoals mais, kikkererwten en tijgernoten zijn zeer in trek bij karpervissers en natuurlijk de karpers. Maar zijn boeilies wel zo goed? Over deze vraag is de laatste jaren erg veel gesproken. Sommige mensen zeggen dat boilies niet meer vangen, en anderen zijn er stellig van overtuigd dat ze nog steeds vangen als de besten. Hierover kan ik natuurlijk mijn mening geven, maar daarop zullen dan zeker weer erg veel reacties komen. Dus doe ik het maar op deze manier. Boilies en partikels vind ik beide supervangers, waarvan de ene het zeer goed doet op het ene, en de ander het goed doet op andere wateren. Ik ben het er wel een beetje mee eens dat je op boilies sneller dressuur krijgt, maar daar zit ook een keerzijde aan. Er zijn namelijk zoveel verschillende boilies dat je alle kanten op kunt, en nog jaren goed kan vangen met boilies op een dressuurwater. Waar voorheen alleen maar met één soort smaak of flavour werd gevist. Maar loont het zich wel om met boilies te vissen? Als boilies en partikels beide even goed zijn, dan kies je toch voor partikels? Dit omdat deze veel goedkoper zijn? Nee, dit gaat niet altijd op. Heb je wel eens gedacht aan de zogenaamde brasemputten? Ik hoop dat je er niet mee te maken zult hebben (tenzij je van lappendraaien houdt). Boilies zijn namelijk veel gerichter om karper mee te vangen. Natuurlijk zijn er ook extremen (zoals bij mijn water) waar de brasems zonder moeite een 23 millimeter boilie nemen, maar dat laten we nu even buiten beschouwing. Boilies zijn ook beter bestand tegen krabben en kreeften. Waar partikels tussen de scharen passen is hun kracht niet voldoende om heel te blijven!!!! Boilies zijn wel minder taai, maar zijn te groot om in één keer tussen de scharen te worden genomen. Als je je boilies even in de buitenlucht legt (niet in de zon!!!!), dan wordt de buitenkant wat harder, (waardoor hij misschien iets minder geur afgeeft) maar zodoende de krabben en kreeften het nakijken geeft.

Partikels waren voor de komst van de boilies één van de meest gebruikte aassoorten. Dit is geheel niet onterecht, omdat partikels in sommige jaargetijden of op sommige wateren echte killers zijn. Ik gebruik bijvoorbeeld bijna altijd partikels wanneer ik op één van de randmeren vis. Hier blijkt het echt één van de beste aassoorten te zijn. Onbekend maakt onbemind zegt men wel eens, maar er is niets minder waar dan dit. Een of andere visser komt met een aantal deegballetjes (boilies genaamd ) aanzetten, en ineens is (bijna) de hele karperwereld het er over eens dat dit het meest succesvolle aas is in jaren, terwijl ze het mischien nog geeneens zelf hebben getest. Ik vind partikels ongetwijfeld een van de beste aassoorten. Mede omdat ze zo goedkoop in aanschaf zijn, en omdat ze, mits ongeweekt/gekookt opgeslagen jaren te bewaren zijn. Zo heb ik laatst bij een Imker een soort zuurkool vat gekocht (alleen wel 2 keer zo groot als normaal) waarin de suiker voor de bijen had gezeten. Normaal gezien is een doorsnee zuurkoolvat zo'n €14,- tot €30,- maar deze waren maar €3,- per stuk!!! (wie zoekt zal vinden) Hierin heb ik nu al zo'n half jaar 50 kilo mais, die nog prima geconcerveerd is. Ik ben er van overtuigd dat het lange bewaren niet of nauwelijks invloed heeft op de vangkracht van het aas.

De door mij meest gebruikte partikels zijn:

Mais
Hennep (als grondvoer om karpers langdurig op de stek te houden)
Kikkererwten

De bereiding van de partikels is niet moeilijk, namelijk eerst 24 uur weken en daarna 15 tot 25 minuten koken eventueel naar eigen smaak flavours, zoet of kleurstoffen toevoegen. Om hennep goed te bereiden moet je ook dit eerst 24 uur weken en daarna koken totdat de witte kiemen zichtbaar worden.

Hieronder een aantal recepten voor het zelf maken van boilies.

Vismeel boilies: Vismeel boilies:

Boilierecept 1

Griesmeel 300 gram
Vismeel 300 gram
Sojameel 300 gram
Eigen ingredienten 50 gram
Aromix (sensas) 25 ml
Eieren +- 10

Boilierecept 2

Griesmeel 300gram
Sojameel 250 gram
Kanarievoer 200 gram
Eigen ingredienten 100 gram
Aromix (sensas) 25 ml
Eieren +- 10

Wanneer het deeg niet goed rolt, doe er dan gerust nog een ei (of meerdere bij)

Er zijn extra deeltjes bij om je eigen creativiteit de loop de laten. Deze zijn ingevuld met "eigen ingredienten" Het is wel aan te raden de erachter staande hoeveelheid te gebruiken, omdat anders de balans wordt verstoord. (tip: doe als je geen deegspuit en boilietafel hebt altijd wat boter aan je handen, zodat niet al het deeg aan je handen blijft plakken)

Wat heb je nodig aan gereedschap:

Twee kleine schroevendraaiers (platbek en kruiskop)
Een steeksleutel
Een platbektang
Zuurvrije vaseline (te koop bij Halfords of de fietsenzaak)
Schone doeken
Lucifers

Spoel al je lijn op je molen en haal hem dan van je hengel af, dit werkt namelijk het makkelijkst. Zet de lijn op de lijnclip en draai de slip helemaal los, zodat je de spoel van de molen af kunt halen. Maak de spoel van binnen en buiten schoon met een schone zachte doek. Hardnekkig vuil kun je met water en enig afwasmiddel er gemakkelijk afkrijgen. Eventueel kun je de aluminium spoel in de was zetten. Maak ook de as van de molen en de kop van de molen goed schoon.

Draai nu de slinger van de molen af maar laat het dopje aan de andere kant gewoon zitten.

Draai nu de 6-kantige moer die op de as zit voorzichtig los. Zelf doe ik dit met een platbektangetje omdat de steeksleutel zeer moeilijk past. Draai de moer nu voorzichtig los en doe de rest met de hand. Dit gaat sneller en je beschadigd verder ook niks. Draai het moertje los tot het einde van het schroefdraad. Trek nu de kop van de molen iets naar voren toe, zodat je ruimte krijgt tussen de kop en de body van de molen. Haal eventueel vuil hiertussen vandaan met een zachte doek. Deze ruimte is noodzakelijk om straks de body van de molen te kunnen openen.

Draai nu de "baitrunner-slip" van de molen af door simpelweg het schroefje eruit te draaien en dan de de knop er van af te halen. Draai nu de 2 schroeven van de linkerkant van de baitrunner los en haal de ene helft van de baitrunner er nu af. Let erop dat je de andere kant (lees rechterkant) van de baitrunner laat zitten!! Als je deze ook losdraait en je opent daarna de molen, dan zullen de baitrunner onderdelen je om de oren vliegen!

Draai nu met een schroevendraaier de vier schroefjes van de body van de molen los. Het losdraaien van de schroefjes gaat enigszins moeizaam, dus doe dit met beleid. Wanneer alle schroefjes zijn losgedraaid, dan kan het kapje van de body worden afgehaald.

Je kijkt nu op het radarwerk van de molen. Goed zichtbaar is het grote tandwiel met daar bovenop een setje kogellagers. Rechtsboven dit tandwiel zie je de veer van de baitrunner zitten. Laat deze ongemoeid en probeer ook de baitrunner nu niet uit..! De veer evenals diverse andere onderdelen zullen losschieten en geloof me, het is geen fijn werkje om dit alles weer op zijn plaats te krijgen. (hoe weet je dat?..nou gok eens..)

Pak nu het grote tandwiel voorzichtig vast en trek deze (door de molen vast te houden) voorzichtig uit het geheel. Het gaat enigszins moeizaam omdat de andere kant van dit onderdeel ook in een setje kogellagers zit vastgeklemd. Door een beetje te wrikken en te trekken zal het langzaam loskomen. Wanneer je hem los hebt gekregen kun je het oude overtollige vet verwijderen (alleen het overtollige!) en hiervoor in de plaats het nieuwe vet aanbrengen. Dit kun je doen met je vingers (heb je de rest van de klus groot plezier van) of d.m.v een lucifer of ander hulpmiddel. Gebruik geen wattenstaafjes, omdat deze nogal uitharen.

Vet nu het wormwiel en de as van de molen goed in. Beweeg de as na het invetten enkele malen heen en weer zodat je kunt zien dat het vet zich goed verspreid. Verwijder uiteraard eerst overtollig oud vet en maak het radarwerkje wanneer nodig voorzichtig schoon.

Wanneer alle onderdelen zijn schoongemaakt en ingevet, kunnen alle onderdelen weer op zijn plaats worden teruggezet. Als eerste plaats je het grote tandwiel weer terug gevolgd door het kapje van de body. Vet de opening van de body enigszins ligt in.

 Draai nu de schroefjes van de body weer één voor één goed vast.
 Plaats de onderdelen van de baitrunner weer op hun plek en draai de schroefjes weer goed vast.
 Plaats nu de kop van de molen weer terug. Let op: dit past maar op 1 manier! forceer dit dus niet!
 Draai nu de moer op de as weer vast. Eerst met de hand en het echte vastdraaien weer met de tang.
 Plaats de knop van de "baitrunner-slip" weer terug op zijn plaats en schroef deze vast.
 Monteer de slinger weer op de molen.

Draai de een paar slagen met de molen om te voelen of alles soepel draait en je geen rare of verdachte geluiden hoort (gerammel is over het algemeen geen goed teken). Test ook de baitrunner weer op zijn functionaliteit.

Wanneer alles naar behoren lijkt te werken, kan als laatste de spoel weer op de molen worden gemonteerd. Draai de slip weer aan tot gewenst niveau en de molen is weer klaar voor gebruik. Leg de molen aan de kant en je kunt gaan beginnen met de tweede molen.

Uiteraard kan je het schoonmaken / onderhouden van je moelen nog verder uitbreiden. De beugel kun je losmaken, schoonmaken en opnieuw invetten. Je kunt je slipschijven schoonmaken en eventueel vervangen. Maar aangezien dat toch nog wat uitgebreidere werkzaamheden zijn, gaan we er hier nu niet op in. Misschien vullen we het aan bij een volgende workshop.

Succes!

Geert Demaseure